Jeśli na Bornholmie jest coś naprawdę wyjątkowego w skali całej Danii, to właśnie rotundy. Te masywne, okrągłe kościoły z XII wieku należą do najbardziej rozpoznawalnych symboli wyspy i trudno je pomylić z jakąkolwiek inną świątynią w kraju.
Cztery zachowane rotundy – Østerlars, Nylars, Olsker i Ny Kirke – zbudowano na planie koła. Oprócz funkcji sakralnej pełniły również rolę obronną. Ich grube mury i wielopoziomowa konstrukcja pozwalały mieszkańcom chronić się w razie zagrożenia. Najniższy poziom stanowiła kaplica, wyżej przechowywano zapasy, a najwyższa kondygnacja mogła służyć jako punkt obserwacyjny. Wyjątkiem jest Ny Kirke, który ma dwie kondygnacje.
Dziś rotundy to jedne z najciekawszych zabytków średniowiecznych na wyspie i obowiązkowy punkt na trasie zwiedzania Bornholmu.
Nylars Kirke, pod wezwaniem św. Mikołaja – patrona żeglarzy i rybaków – to najlepiej zachowana rotunda na Bornholmie. Jej surowa, romańska bryła z XII wieku do dziś robi duże wrażenie.
Wnętrze kryje dwa kamienie runiczne, których inskrypcje upamiętniają tragiczne losy mieszkańców wyspy – m.in. ojca, który zginął na morzu wraz z załogą, oraz młodego wojownika poległego w bitwie. To jedne z najcenniejszych zabytków tego typu na Bornholmie.
Na ścianach zachowały się również średniowieczne malowidła z około 1250 roku, uznawane za najstarsze na wyspie. Przedstawiają sceny biblijne, m.in. stworzenie świata, grzech pierworodny i wygnanie Adama i Ewy z raju.
Nylars Kirke to miejsce, w którym historia i duchowość wyspy są wyjątkowo dobrze widoczne.
Jak dojechać:
| Rowerem: trasa rowerowa Rønne - Nexø (Trasa G) | Autobusem: z Nexø, autobus linii 6 |
Olsker Kirke (dawniej Olavs Kirke) powstał około 1150 roku i jest najbardziej wysmukłą spośród czterech bornholmskich rotund. Kościół wznosi się na wysokości około 112 m n.p.m., co czyni go najwyżej położoną rotundą na wyspie.
Świątynia poświęcona została św. Olafowi – królowi Norwegii, czczonemu również w Danii. Wnętrze kryje m.in. romańską chrzcielnicę, renesansową ambonę oraz zachowane fragmenty malowideł ściennych. W połowie XX wieku (1950 r.) kościół przeszedł gruntowną renowację.
Olsker Kirke to spokojne, mniej oblegane miejsce, z którego roztaczają się ładne widoki na okolicę.
Jak dojechać:
Miejscowość Olsker leży kilka kilometrów od Allinge
| Autobusem: z Allinge, autobus linii 1 |
Ny Kirke to najmniejsza z czterech bornholmskich rotund. W przeciwieństwie do pozostałych ma tylko dwie kondygnacje i nie posiada wewnętrznych kamiennych podpór. Mimo skromniejszych rozmiarów również mogła pełnić funkcję obronną.
Pierwotnie kościół nosił wezwanie Wszystkich Świętych. Wnętrze zdobią malowidła przedstawiające sceny z Męki Jezusa, a także średniowieczne kamienie runiczne, które należą do cennych zabytków wyspy.
To spokojna i mniej zatłoczona rotunda, często odwiedzana przy okazji zwiedzania zachodniej części Bornholmu.
Jak dojechać:
| Rowerem: trasa rowerowa: Rønne - Helligdommen (Trasa D) | Autobusem: z Rønne, autobus linii 2 |
Østerlars Kirke to największa i najbardziej znana z czterech bornholmskich rotund. Kościół pod wezwaniem św. Wawrzyńca (St. Lawrence) wzniesiono około 1150 roku. Początkowo miał płaski dach, a kopułę dobudowano później. W XVII wieku konstrukcję wzmocniono masywnymi kamiennymi przyporami, które do dziś nadają świątyni charakterystyczny wygląd.
Wnętrze opiera się na potężnym, centralnym filarze o średnicy około 6 metrów. Jego ściany zdobią średniowieczne malowidła przedstawiające sceny z życia Jezusa – od narodzin po Sąd Ostateczny. Uwagę zwraca także romańska chrzcielnica umieszczona wewnątrz filaru oraz renesansowy ołtarz.
Przy wejściu do kościoła znajduje się duży kamień runiczny z inskrypcją upamiętniającą Sigmunda, wystawiony przez jego synów. Obok świątyni, na terenie cmentarza, wznosi się zabytkowa dzwonnica.
Østerlars to najczęściej odwiedzana rotunda na Bornholmie i jeden z najważniejszych zabytków wyspy.
Jak dojechać:
| Rowerem: trasa rowerowa Rønne - Gudhjem (Trasa E) | Autobusem: Z Gudhjem, autobus linii 3 |
Co jeszcze możesz zobaczyć:
Bornholm prom / Bornholm noclegiTelefon: 57 737 37 78