Kościół Ny Kirke na Bornholmie – wyjątkowa średniowieczna świątynia

Dlaczego warto odwiedzić Ny Kirke?

Historia i znaczenie

W średniowieczu kościół nosił nazwę Ecclesia Omnium Sanctorum, czyli Kościół Wszystkich Świętych. Dopiero w XVI wieku zaczęto używać obecnej nazwy Ny Kirke, oznaczającej „Nowy Kościół”.

Świątynia, podobnie jak inne na Bornholmie, należała początkowo do arcybiskupstwa w Lund, a po reformacji przeszła pod kontrolę duńskiej korony. Przez wieki była ważnym miejscem życia lokalnej społeczności – odbywały się tu nabożeństwa, spotkania oraz uroczystości religijne.

Architektura i układ

Ny Kirke jest najmniejszym z czterech okrągłych kościołów na wyspie i jako jedyny posiada tylko dwie kondygnacje. Jego forma jest prostsza i bardziej sakralna niż w pozostałych rotundach, co dobrze wpisuje się w okres jego powstania.

Wnętrze opiera się na masywnym centralnym filarze, który podtrzymuje sklepienie. Niewielkie romańskie okna oraz prosty układ przestrzenny nadają świątyni spokojny, surowy charakter. Pierwotnie kościół miał prawdopodobnie płaski dach, który w późniejszych wiekach zastąpiono stożkowym.

Freski i wnętrze

Najcenniejszym elementem są średniowieczne freski na centralnym filarze, datowane na około 1300 rok. Malowidła podzielone są na 13 scen tworzących spójny cykl przedstawiający Mękę Chrystusa – od pojmania, przez sąd przed Piłatem, aż po ukrzyżowanie, zmartwychwstanie i wniebowstąpienie.

Układ scen wokół filara pozwalał wiernym „śledzić” historię, przemieszczając się wokół jego obwodu. Freski pełniły funkcję edukacyjną i były ważnym elementem przekazu religijnego w czasach, gdy większość społeczeństwa nie potrafiła czytać.

Podczas reformacji malowidła zostały pokryte warstwą wapna i odkryto je ponownie dopiero w 1891 roku. Dziś należą do najlepiej zachowanych przykładów średniowiecznego malarstwa sakralnego na Bornholmie.

Zabytki i detale

Wnętrze kościoła uzupełniają elementy z różnych epok, w tym romańska chrzcielnica z wapienia sprowadzonego z Gotlandii oraz ambona z XVII wieku ozdobiona scenami biblijnymi.

W przedsionku znajduje się kamień runiczny, a na zewnątrz wolnostojąca dzwonnica z dzwonami z XVII i XVIII wieku. Zachowała się także tablica upamiętniająca ofiary epidemii dżumy.

Ciekawostka: kamień z zagłębieniami

Przy północnym wejściu do kościoła znajduje się duży, płaski kamień pełniący funkcję stopnia. Na jego powierzchni widoczne są charakterystyczne zagłębienia, tzw. cup marks.

Ich pochodzenie nie jest do końca jasne, jednak przypuszcza się, że mogą mieć związek z dawnymi wierzeniami ludowymi i symboliką płodności oraz szczęścia. To jeden z najbardziej intrygujących detali związanych z historią kościoła.

Położenie i okolica

Ny Kirke znajduje się w miejscowości Nyker, w zachodniej części Bornholmu. To spokojna okolica, łatwo dostępna zarówno samochodem, jak i rowerem, stanowiąca dobry punkt przystankowy podczas zwiedzania wyspy.

Jak dojechać?

Nawiguj