Østerlars Rundkirke to jeden z najbardziej znanych zabytków duńskiej wyspy Bornholm. Jest największym i prawdopodobnie najstarszym z czterech okrągłych kościołów na wyspie, a rocznie odwiedza go około kilka tysięcy turystów, co czyni go jedną z głównych atrakcji Bornholmu.
Østerlars Rundkirke to największy i najstarszy z czterech okrągłych kościołów na Bornholmie oraz jedna z najważniejszych atrakcji wyspy. Świątynia powstała około 1150–1160 roku i została poświęcona św. Wawrzyńcowi. Do dziś zachwyca swoją surową, romańską formą i wyjątkową funkcją – była jednocześnie miejscem modlitwy i schronieniem dla mieszkańców w czasie zagrożeń ze strony piratów i wrogich flot.
Kościół odwiedza rocznie około 120 000 osób, a jego charakterystyczna sylwetka stała się jednym z symboli Bornholmu. To miejsce, w którym historia średniowiecza wciąż jest wyraźnie obecna – zarówno w architekturze, jak i we wnętrzu.
| Największy okrągły kościół na Bornholmie i jeden z najlepiej zachowanych w Europie. |
| Unikalne połączenie funkcji sakralnej i obronnej. |
| Średniowieczne freski z XIV wieku na centralnym filarze. |
| Autentyczna atmosfera i ponad 800 lat historii w jednym miejscu. |
Østerlars Rundkirke powstał w okresie silnych wpływów arcybiskupstwa w Lund, które kształtowało życie religijne i polityczne regionu. Datowanie budowy na około 1160 rok potwierdzają m.in. monety z 1157 roku odnalezione w podłodze kościoła.
Pierwotnie świątynia miała wyraźnie obronny charakter. Górna kondygnacja pełniła funkcję galerii strażniczej, z której obserwowano okolicę. Dopiero z czasem, gdy zagrożenie zmalało, kościół zyskał bardziej sakralny charakter, a jego bryłę uzupełniono o charakterystyczny stożkowy dach.
Kościół wyróżnia się prostą, ale niezwykle solidną konstrukcją. Grube kamienne mury, sięgające nawet 2 metrów, oraz trójkondygnacyjny układ świadczą o jego obronnym przeznaczeniu.
Wnętrze zorganizowane było funkcjonalnie – parter służył modlitwie, wyższe kondygnacje stanowiły schronienie dla mieszkańców, a najwyższy poziom pełnił rolę punktu obserwacyjnego.
| Średnica nawy: | ok. 16 m |
| Kondygnacje: | 3 poziomy |
| Mury: | do ok. 2 m grubości |
| Centralny filar: | ok. 6 m średnicy (pusty w środku) |
Najbardziej charakterystycznym elementem wnętrza jest masywny centralny filar, który podtrzymuje sklepienie i jednocześnie kryje niewielkie pomieszczenie wewnątrz – to rzadko spotykane rozwiązanie architektoniczne.
Na centralnym filarze znajdują się średniowieczne freski z około 1350 roku, przedstawiające sceny biblijne – od narodzin Jezusa po Sąd Ostateczny. To jedne z najciekawszych malowideł tego typu na Bornholmie.
Podczas reformacji zostały one pokryte wapnem i zapomniane na kilka stuleci. Odkryto je ponownie w 1882 roku i odrestaurowano, dzięki czemu dziś można je podziwiać w bardzo dobrym stanie.
Wnętrze kościoła uzupełniają elementy z różnych epok, m.in. ambona z końca XVI wieku oraz drewniany ołtarz z około 1600 roku.
W pobliżu znajdują się także dwa kamienie runiczne z epoki wikingów oraz wolnostojąca dzwonnica, która prawdopodobnie pełniła funkcję bramy do kompleksu kościelnego.
Opłaty za zwiedzanie wprowadzono już w 1926 roku, aby sfinansować doprowadzenie elektryczności do kościoła. W kolejnych latach środki przeznaczano również na renowacje, konserwację fresków oraz utrzymanie obiektu.
Dzięki temu Østerlars Rundkirke pozostaje dziś jednym z najlepiej zachowanych średniowiecznych zabytków na Bornholmie.
Kościół znajduje się w centralnej części wyspy, w pobliżu miejscowości Østerlars. To dobre miejsce na krótki postój podczas zwiedzania Bornholmu – łatwo połączyć wizytę z innymi atrakcjami w tej części wyspy.
| Samochodem, rowerem | Dogodny dojazd, parking w pobliżu kościoła. |
| Autobusem | Połączenia BAT – przystanek w pobliżu Østerlars. |
Bornholm prom / Bornholm noclegiTelefon: 57 737 37 78