Atrakcje na Bornholmie – co zobaczyć na wyspie?

Hammershus to bez wątpienia najważniejsza atrakcja Bornholmu i największy w Skandynawii kompleks ruin średniowiecznej twierdzy. Zamek wznosi się 74 metry nad poziomem morza, na skalistym wzgórzu, skąd rozciągają się jedne z najlepszych widoków na wyspie.

Warownię rozpoczęto budować w XIII wieku z inicjatywy władz kościelnych. Przez stulecia była jedną z najpotężniejszych twierdz regionu i odgrywała kluczową rolę strategiczną na Bałtyku. Z czasem zamek zmieniał właścicieli, a w późniejszym okresie pełnił również funkcję więzienia.

Dziś Hammershus jest udostępniony do zwiedzania, a wstęp na ruiny jest bezpłatny. U podnóża wzgórza znajduje się nowoczesne Centrum Turystyczne Hammershus (otwarte w 2018 roku), które wprowadza w historię miejsca i ułatwia zwiedzanie.

To punkt obowiązkowy podczas pobytu na Bornholmie.

Centrum – Hammershus Visitor Center, zaprojektowane tak, by niemal "zniknęło" w skalistym krajobrazie. Budynek znajduje się około 200 metrów na wschód od ruin zamku i został częściowo wkomponowany w zbocze, dzięki czemu nie dominuje nad historyczną warownią.

Wnętrze centrum otwiera się ogromnymi panoramicznymi oknami, z których rozciąga się jeden z najlepszych widoków na Hammershus. Między budynkiem a zamkiem biegnie wąwóz, nad którym przerzucono drewnianą kładkę prowadzącą w stronę ruin.

W centrum można zapoznać się z historią twierdzy poprzez nowoczesną wystawę multimedialną, a także odpocząć w kawiarni i restauracji. To dobre miejsce, by rozpocząć zwiedzanie zamku i lepiej zrozumieć jego znaczenie w historii Bornholmu.

Hammerhavn to niewielki port położony na zachód od ruin Hammershus, w naturalnej zatoce otoczonej skalistym wybrzeżem. Dawniej był wykorzystywany do transportu granitu z pobliskich kamieniołomów, dziś służy żeglarzom i turystom oraz stanowi spokojniejszą alternatywę dla bardziej obleganych punktów widokowych przy zamku.

W porcie powstał nowoczesny kompleks z zapleczem sanitarnym i kawiarnią. Proste, drewniane bryły wykończone twardym drewnem azobé oraz wykorzystanie lokalnego granitu sprawiają, że architektura dobrze wpisuje się w surowy krajobraz północnego Bornholmu.

Jons Kapel to około 20-metrowa granitowa turnia w północno-zachodniej części Bornholmu, między Teglkås a Vang. Skała wyrasta bezpośrednio z morza i jest jednym z najbardziej charakterystycznych punktów widokowych tej części wyspy.

Nazwa miejsca wiąże się z legendą o mnichu Jonie, który miał stąd głosić kazania. Do formacji prowadzą strome schody poprowadzone wzdłuż zbocza – zejście wymaga wysiłku, ale widok na skaliste wybrzeże jest tego wart.

Paradisbakkerne to malowniczy, pagórkowaty obszar leśny na wschodzie Bornholmu. Ukształtowany przez lodowiec i ruchy tektoniczne krajobraz tworzą tu doliny szczelinowe, skalne formacje i granitowe wzniesienia.

Przez teren prowadzą oznakowane szlaki: żółty (ok. 6 km), niebieski (ok. 6 km) oraz czerwony (ok. 3 km), dzięki czemu łatwo dopasować trasę do czasu i kondycji.

Podczas spaceru można zobaczyć m.in. Rokkesten – duży głaz narzutowy, który da się poruszyć, jeziorko Grydesø, dolinę Dybedal oraz Fjældstauan, uznawane za najstarsze schronisko w Danii.

Hammeren to najbardziej na północ wysunięty fragment wyspy i jedno z najbardziej malowniczych miejsc na Bornholmie. U podnóża skalistego masywu leży Hammersø – największe jezioro wyspy, a krajobraz uzupełniają rozległe wrzosowiska.

Szlak prowadzi wokół półwyspu, mijając latarnię Hammerodde Fyr (1895) oraz ruiny Salomons Kapel z XIV wieku. To dobre miejsce na widokowy spacer w surowym, nadmorskim krajobrazie.

Las Almindingen to największy kompleks leśny na Bornholmie i jeden z największych w Danii (ok. 2400 ha). To tutaj znajduje się najwyższy punkt wyspy – Rytterknægten (162 m n.p.m.) – oraz kilka jezior, z których największe to Bastemose.

Jednym z najbardziej znanych miejsc w lesie jest Ekkodalen, czyli Dolina Echa. Wąska dolina szczelinowa słynie z wyjątkowych efektów akustycznych, które można łatwo sprawdzić na miejscu. Przez cały obszar prowadzą oznakowane szlaki piesze i rowerowe.

Wiatraki są nieodłącznym elementem krajobrazu Bornholmu. Na wyspie zachowało się 14 zabytkowych młynów wiatrowych, rozsianych po różnych jej częściach.

Najbardziej znany jest duży biały "holender" w Årsdale – jeden z symboli wschodniego wybrzeża. Wciąż bywa uruchamiany i okazjonalnie miele ziarno. W Svaneke można zobaczyć drewniany wiatrak z 1643 roku, przypominający polskie koźlaki i należący do najlepiej zachowanych w Danii. Z kolei w Gudhjem dawny młyn pełni dziś funkcję kawiarni i sklepu z lokalnymi produktami.

To jedno z największych w Danii skupisk menhirów – prehistorycznych kamieni kultowych. Na niewielkim obszarze można zobaczyć aż 51 ustawionych głazów, z których najwyższe mają około 2 metrów wysokości.

Menhiry odgrywały ważną rolę w życiu duchowym dawnych mieszkańców wyspy i do dziś pozostają jednym z najbardziej zagadkowych śladów prehistorii Bornholmu. Nazwa Louiselund pochodzi od imienia żony króla Fryderyka VII.

Gryet to jedno z największych skupisk menhirów na Bornholmie. Około 4 km na zachód od Nexø, w niewielkim lesie, ustawiono 62 kamienie, które najprawdopodobniej pochodzą z epoki brązu.

To spokojne, nieco ukryte miejsce, pozwalające zobaczyć ślady prehistorycznych wierzeń i dawnych obrzędów mieszkańców wyspy.

Baltic Sea Glass to jedna z najbardziej znanych hut szkła artystycznego na Bornholmie. Podczas wizyty można zobaczyć cały proces powstawania szklanych wyrobów – od rozgrzanego szkła po gotowe formy.

Produkty z Baltic Sea Glass są cenione także poza Danią, a gotowe wyroby można kupić bezpośrednio na miejscu. Tradycje szklarskie są na wyspie silne – pracownie i huty szkła działają również m.in. w Svaneke, Gudhjem i Snogebæk.

Hasle Røgeri to jedna z najbardziej znanych wędzarni na Bornholmie. Na miejscu można zobaczyć proces wędzenia słynnych "bornholmerów", czyli wędzonych śledzi – jednego z kulinarnych symboli wyspy.

Najpopularniejszym daniem jest Sol over Bornholm ("Słońce nad Bornholmem") – świeżo wędzony śledź podawany z surowym żółtkiem, rzodkiewką, szczypiorkiem i chlebem.

Wędzarnie działają w wielu miejscowościach wyspy. Dużą popularnością cieszy się również Gudhjem Røgeri, znana z fiskebuffet – bufetu z rybami i owocami morza.