Muzea Bornholmu – historia i kultura wyspy

Bornholms Museum, założone w 1893 roku, należy do najstarszych regionalnych muzeów historycznych w Danii. Prezentuje ponad 10 tysięcy lat dziejów wyspy – od epoki kamienia po wydarzenia XX wieku, w tym okres II wojny światowej i powojenną obecność wojsk radzieckich na Bornholmie (do 1946 roku).

Wśród stałych ekspozycji znajdują się m.in. kolekcja charakterystycznych bornholmskich zegarów szafkowych, wystawa poświęcona historii żeglugi oraz prezentacje dotyczące codziennego życia mieszkańców wyspy na przestrzeni wieków.

Jednym z najcenniejszych znalezisk są tzw. guldgubber – niewielkie złote blaszki z VI–VIII wieku, odkryte w dużej liczbie na Bornholmie (ponad 2500 egzemplarzy). Uznaje się je za przedmioty o znaczeniu rytualnym lub symbolicznym, co czyni je jednym z najciekawszych odkryć archeologicznych w Skandynawii.

Erichsens Gård to zachowany mieszczański dom z 1806 roku, położony w centrum Rønne. Przez lata należał do różnych właścicieli, m.in. architekta Henninga Petersena, autora projektu ratusza w Rønne. Nazwa domu pochodzi od Thomasa Erichsena, który nabył posiadłość w XIX wieku.

Dom wraz z ogrodem tworzy dziś kameralne muzeum ukazujące życie bornholmskiej rodziny mieszczańskiej sprzed ponad stu lat. Z miejscem związana jest również historia miłosna córki właściciela domu i znanego duńskiego poety oraz malarza Holgera Drachmanna.

W sezonie letnim na terenie posesji odbywają się niewielkie wydarzenia kulturalne oraz prezentacje dawnych prac domowych i ogrodowych. Organizowane są także oprowadzania po domu i ogrodzie (w języku duńskim i angielskim). To spokojne miejsce, które pozwala zajrzeć do codziennego życia dawnego Bornholmu.

Hjorths Fabrik to działająca od 1859 roku fabryka ceramiki i jednocześnie muzeum prezentujące tradycje bornholmskiego rzemiosła. Na miejscu można zobaczyć proces powstawania naczyń ceramicznych oraz obejrzeć kolekcję wyrobów z XVIII wieku i późniejszych okresów.

Organizowane są oprowadzania (również po angielsku), a dla chętnych istnieje możliwość własnoręcznego wykonania naczynia pod okiem pracowników. Na terenie fabryki działa niewielka kawiarnia i ogród, w którym można odpocząć po zwiedzaniu.

Melstedgård to czynny skansen urządzony w dawnym bornholmskim gospodarstwie. Można tu zobaczyć, jak wyglądało życie na wsi – z żywymi zwierzętami, sadem, ogrodem warzywnym i zabytkowymi maszynami rolniczymi. To miejsce szczególnie lubiane przez rodziny z dziećmi.

Na terenie gospodarstwa działa także Dom Kultury Kulinarnej Bornholmu (Madhuset), promujący lokalne tradycje kulinarne. Organizowane są tu warsztaty i zajęcia w tzw. mad-lab, a w sklepie Skafferiet można kupić regionalne produkty.

Melstedgård łączy historię, przyrodę i kuchnię w jednym miejscu – to ciekawa propozycja dla tych, którzy chcą poznać bardziej „tradycyjny” Bornholm.

Oluf Høst Museet mieści się w domu, w którym duński malarz Oluf Høst mieszkał i tworzył od 1929 roku aż do swojej śmierci w 1966 roku. Artysta był jednym z najważniejszych przedstawicieli tzw. szkoły bornholmskiej, a wyspa stała się głównym motywem jego twórczości.

W muzeum można zobaczyć oryginalne obrazy, wyposażenie pracowni oraz pamiątki związane z życiem artysty. Dom otacza kameralny ogród, który również był inspiracją dla malarza.

W sklepiku dostępne są reprodukcje i publikacje poświęcone twórczości Høsta. Jego obrazy znajdują się także w zbiorach Bornholms Kunstmuseum.

De Bornholmske Jernbaner to muzeum poświęcone historii kolei na wyspie. Ekspozycja obejmuje m.in. wagony, lokomotywę parową, archiwalne fotografie oraz przedmioty związane z funkcjonowaniem bornholmskich linii kolejowych.

Kolej wąskotorowa działała na Bornholmie w latach 1901–1968 i przez kilkadziesiąt lat łączyła najważniejsze miejscowości wyspy. Po likwidacji torów wiele dawnych nasypów przekształcono w ścieżki rowerowe – m.in. na odcinku Nexø–Balka.

Ciekawostką jest forma biletu wstępu – przypomina dawny bilet kolejowy. W muzealnym sklepiku można kupić pamiątki związane z koleją.

Bornholms Kunstmuseum to jedno z najciekawszych muzeów sztuki w Danii, położone w malowniczej okolicy Helligdommen. Budynek zwraca uwagę nowoczesną, minimalistyczną architekturą harmonijnie wpisaną w krajobraz. Charakterystycznym elementem jest strumień wody przepływający przez centralną część obiektu – nawiązanie do lokalnego źródła.

W muzeum prezentowane są przede wszystkim dzieła artystów związanych z tzw. „szkołą bornholmską”, czyli malarzy, którzy w XX wieku tworzyli na wyspie i inspirowali się jej światłem oraz pejzażem. Oprócz stałej kolekcji organizowane są także wystawy czasowe.

To miejsce, które łączy sztukę, architekturę i wyjątkowe położenie w jednym z najbardziej widokowych punktów Bornholmu.

Bornholms Automobilmuseum to prywatna kolekcja zabytkowych pojazdów, która zainteresuje nie tylko miłośników motoryzacji. Wśród eksponatów znajdują się klasyczne marki, takie jak Jaguar, BMW czy Rolls-Royce, ale także samochody znane z polskich dróg – m.in. Syrena i Fiat 125p.

Oprócz eleganckich automobili muzeum prezentuje również silniki okrętowe i motorowerowe, zabytkowe traktory oraz dawne maszyny rolnicze. To przekrojowa opowieść o rozwoju techniki – od pojazdów osobowych po sprzęt użytkowy, który przez lata napędzał codzienne życie.