Bornholmskie granity

Najważniejsze typy granitu

Do najstarszych należą granit Rønne oraz migmatyty z obszaru Paradisbakkerne – ich wiek szacuje się na ok. 1,7 mld lat.

Około 300 milionów lat młodsze są granity: Svaneke, Almindingen, Vang, Hammer.

Poszczególne odmiany różnią się kolorem, strukturą i wielkością kryształów, co sprawia, że wykorzystywane były w budownictwie i kamieniarstwie zarówno na wyspie, jak i poza nią.

Charakterystyka granitów

Granit Rønne	jest ciemny, drobnokrystaliczny, miejscami niemal czarny.
Granit Svaneke	należy do najbardziej dekoracyjnych – ma wyraźnie gruboziarnistą strukturę i dużą zawartość czerwonawego skalenia.
Granit Hammer	jest z kolei najjaśniejszy spośród bornholmskich odmian.

Różnice w wyglądzie wynikają z proporcji minerałów oraz wielkości kryształów tworzących skałę.

Kamieniołomy i przemysł wydobywczy

W XIX i na początku XX wieku wydobycie granitu stanowiło ważną gałąź gospodarki Bornholmu. Kamień eksportowano do innych regionów Danii oraz za granicę, wykorzystując go w budownictwie i infrastrukturze.

Obecnie czynnych kamieniołomów jest niewiele. Większość dawnych wyrobisk pełni funkcję odkrywek geologicznych i stanowi element dziedzictwa przemysłowego wyspy. Współczesny rozwój Bornholmu opiera się głównie na turystyce, edukacji i usługach.

Kamieniołom Moseløkken

Moseløkken Stenbrudsmuseum (Muzeum Kamieniołomu Moseløkken). Znajduje się ono przy wciąż działającym kamieniołomie granitu niedaleko ruin Hammershus na północnym Bornholmie.

Muzeum prezentuje historię wydobycia granitu na wyspie, narzędzia i techniki pracy kamieniarzy oraz ekspozycje związane z lokalnym przemysłem kamieniarskim.

Gdzie zobaczyć granity i kamieniołomy na Bornholmie?

Hammeren (północ wyspy)	Najbardziej spektakularne odsłonięcia granitu znajdują się w rejonie Hammeren. Klify oraz okolice ruin Hammershus pozwalają zobaczyć jasne odmiany granitu Hammer w naturalnym krajobrazie nadmorskim.
Vang – dawne kamieniołomy	W okolicach miejscowości Vang zachowały się tereny dawnych kamieniołomów granitu. Obszar ten jest obecnie dostępny dla turystów i stanowi przykład przemysłowej historii wyspy.
Paradisbakkerne	W centralnej części Bornholmu, w rejonie Paradisbakkerne, można zobaczyć bardzo stare skały – migmatyty oraz gnejsy – należące do najstarszych formacji geologicznych wyspy.

Wskazówki praktyczne

Warto wiedzieć, że...

• Najlepsze warunki do obserwacji struktur skalnych są przy dobrej widoczności i suchym podłożu
• Tereny kamieniołomów bywają nierówne – zalecane jest solidne obuwie
• Część obszarów objęta jest ochroną przyrody – należy poruszać się wyznaczonymi ścieżkami